Soms is één stap van een paard genoeg

Wat er in een sessie samen met mijn coachpaard Blossom gebeurt, lijkt soms maar klein. De stappen die cliënten zetten richting hun herstel, zijn dat vaak ook. Toch ligt de kracht van dit werk juist in zulke kleine momenten, omdat ze écht worden ervaren, in lijf en contact.

Blossom, een cliënt, een borstel en een krukje, meer was er die dag niet. Maar in dat kleine ontstond iets groots.

Daniël* kwam die dag zichtbaar gespannen de paardenbak binnen. Het was in zijn hoofd druk met negatieve gedachten, en dat merkte je in alles wat hij deed. Zelfs het borstelen van Blossom, normaal gesproken een rustgevende bezigheid, deed hij haast mechanisch. Daniël was aanwezig, maar niet écht.

Ik stelde voor dat hij ging zitten, op een krukje naast Blossom. Geen opdracht, geen oefening, alleen even zijn. Ikzelf nam wat meer afstand. Daniël volgde mijn voorstel, en langzaam leek er iets van ontspanning te ontstaan. Zijn ademhaling werd rustiger, zijn houding zachter.

Toen ik er weer bij hen ging staan, vroeg ik hoe dat voor hem is, al die negatieve gedachten. Hij vertelde dat hij overdag dan vaak gaat slapen, voor hem een manier om eraan te ontsnappen. Na een korte stilte voegde hij er zacht iets aan toe: “Soms denk ik ook wel dat ik oké ben.”

Precies op dat moment zette Blossom een stap dichter naar hem toe. Heel subtiel, maar duidelijk zichtbaar. Daniël merkte het direct op. Hij zei: “Zie je dat? Alsof ze me bevestigt.”

Wat er gebeurde, was klein en groot tegelijk. Door die ene stap van het paard ervaarde Daniël dat zijn “ik ben oké” niet alleen een gedachte was, maar ook iets dat in het contact met een ander, in dit geval een dier, weerspiegeld kon worden. Hij voelde zich gezien, gesteund, en verbonden.

Vanaf dat moment lukte ontspannen veel beter. Zijn hele houding veranderde. Waar hij eerst gespannen en verkrampt zat, zat hij nu zachter, opener, aanwezig in het moment. Het was geen groots inzicht en geen uitgebreide oefening, maar juist dat kleine moment had een diepe uitwerking.

Dit is de kracht van werken met dieren in therapie en coaching: het paard reageert niet op woorden of verhalen, maar op de aanwezigheid van de ander, op echtheid. En precies dáár, in dat contact, vindt verandering plaats.

Die dag ging Daniël naar huis met een kort briefje waarop hij “Ik ben oké” had geschreven. Maar het belangrijkste was niet het briefje. Het was de ervaring dat hij dit even écht voelde, en dat Blossom hem daarin leek te bevestigen.

Soms heb je niet meer nodig dan één stap van een paard om dichter bij je herstel te komen.

**********************

ACT toegepast:
Welke ACT-processen herken je in deze sessie met Daniël? Klik hier voor mijn ideeën daarover. Meer achtergrondinformatie over de zes ACT-processen vind je hier.
  • Contact met het hier en nu: Zonder opdracht of doel ontstond meer aanwezigheid. Daniëls aandacht verschoof van denken naar voelen en ervaren in het moment.
  • Waarden: In het moment werd voelbaar wat voor Daniël belangrijk is: verbinding, gezien worden en rust vinden in contact met een ander.
  • Toegewijde actie: Het blijven zitten en aanwezig blijven, ondanks spanning, was een kleine maar betekenisvolle stap richting herstel. Het briefje met “Ik ben oké” hielp hem deze ervaring mee te nemen.
  • Zelf als context: In het contact met Blossom ontstond ruimte voorbij spanning en gedachten. Daniël ervaarde zichzelf niet als zijn strijd, maar als degene die dit alles kan waarnemen.
  • Defusie: De gedachte “ik ben oké” werd niet alleen gedacht, maar ervaren. Door de reactie van Blossom kwam er afstand tot de gebruikelijke negatieve gedachten, waardoor deze minder allesbepalend werden.
  • Acceptatie: In plaats van zijn negatieve gedachten weg te duwen, was er ruimte om even te zijn met wat er was, zonder het direct te hoeven veranderen.

— terug naar de welkomstpagina van Blossom Balans

Een paard in de gang bij Lentis

Twee jaar geleden maakten Blossom en ik een bijzonder uitstapje, we gingen namelijk op bezoek bij een afdeling van Lentis! GZ-psychologe Kirsten gaf destijds samen met Blossom paardondersteunde sessies. Wil je meer lezen over Kirsten’s sessies met Blossom? Hier vind je mijn eerste bericht daarover.

Kirsten had cliënten voor wie een activiteit buiten het terrein niet haalbaar was. Ze dacht dat het voor hen fijn zou zijn als ze toch kennis zouden kunnen maken met Blossom. 

Op het terrein voor het gebouw hadden we een stukje afgezet met paaltjes en draad waar Blossom in kon staan. Al snel kwamen meerdere cliënten nieuwsgierig naar buiten. Verhalen over hun eigen ervaringen met paarden kwamen los. Sommigen vonden het fijn om even te aaien en anderen bleven op een afstandje naar het tafereel kijken. Eén mevrouw die vroeger veel met paarden had gedaan, wilde wel een rondje met Blossom lopen. Ze begon onzeker, maar je kon duidelijk zien dat ze ervaring had. Bij het tweede rondje zagen we haar met een trots gezicht en Blossom liep ontspannen met haar mee.

Voor cliënten voor wie zelfs de stap om naar buiten te groot was, stelde Kirsten tot mijn verrassing voor om Blossom binnen het gebouw te introduceren. Misschien ken je ze wel, van die filmpjes met therapiedieren in ziekenhuizen… Ineens deed ik dat zelf!

Blossom liep vol vertrouwen met me mee naar binnen en reageerde nieuwsgierig op mensen die haar wilden aaien. Ik was enorm trots op haar dat ze zo kalm en open was.

Toen we later weer buiten waren, werd Blossom onrustig. Het werd tijd om terug te gaan naar haar vriendjes in de wei. We namen afscheid en liepen samen terug. 

Soms blijven zulke ontmoetingen lang hangen — bij cliënten, collega’s én bij mijzelf. Zo sprak ik recent een cliënt die zich het bezoek van twee jaar geleden nog levendig herinnerde. Ook iemand van de verpleging begon meteen te lachen toen het ter sprake kwam. Ze vertelde dat één van de collega’s zich toen druk had gemaakt over de vraag “Wat als het paard gaat plassen of mesten?”. Die vraag had ik Kirsten toen ook gesteld voordat we naar binnen gingen, en ze zei dat het geen probleem was, omdat er zeil op de vloer lag, dus een ongelukje zou zo weer opgeruimd kunnen worden. 

Het was dus een waardevolle ervaring die ik niet snel vergeet. Tegelijk was het ook een flinke onderneming. Zo was het heen en terug samen zo’n anderhalf uur lopen en op de locatie moesten er praktische zaken geregeld worden. Niet veel later vertrok Kirsten bij deze locatie, en daarmee bleef het bij dit ene bijzondere bezoek.

— terug naar de welkomstpagina

Directe feedback van Blossom

Toen Blossom en ik Daniël* voor het eerst ontmoetten, was zijn persoonlijk begeleider meegekomen. Daniël vond zo’n eerste keer namelijk best spannend. We bespraken eerst wat paardentherapie kan betekenen en welke thema’s voor Daniël belangrijk zijn: meer in het hier en nu zijn, beter zijn grenzen aangeven en meer zelfvertrouwen krijgen. Daniël vertelde dat hij het heerlijk vindt om buiten te zijn en dat hij graag weer dat vrije, onbezorgde gevoel van vroeger wil terugvinden.

Tijdens de sessie stond Blossom los in een afgezette rechthoek in de rijbak. De eerste opdracht aan Daniël was om contact te maken met Blossom zonder haar aan te raken. Toen Daniël de rechthoek in stapte, kwam Blossom direct naar hem toe. Ze volgde hem tot twee keer toe toen hij naar een andere plek liep. Toen hij daarna weer een ander plekje opzocht, bleef Blossom staan.

Ik liep naar Daniël en vroeg wat hij bij zichzelf merkte. Hij gaf aan dat hij zich op dat moment wat dromerig voelde en dat het minder prettig was omdat het op die plek minder zonnig was. En het leek hem logisch dat Blossom in het zonnetje was blijven staan.

We deden oefeningen om meer in het hier en nu te komen, zodat er meer ruimte kwam voor een nieuwe verbinding met Blossom, maar dat was lastig voor Daniël. Ik vertelde wat ik had gezien en legde uit dat paarden altijd direct en eerlijk reageren op wat iemand uitstraalt en dat Blossom bleef staan, kon te maken hebben met dat Daniël uit contact raakte. Toen we dit samen bespraken, realiseerde Daniël zich dat hij in het begin wel in contact was met Blossom, maar daarna meer bezig was met wat zijn begeleider en ik van hem zouden vinden. Dit patroon herkende hij ook uit andere situaties, waarin hij vaak bezig is met wat anderen van hem denken. Dit maakt het moeilijk voor hem om echt bij zichzelf te blijven.

Dat Blossom bleef staan toen Daniël uit contact raakte, liet hem heel direct voelen hoe het verschil tussen ‘in contact zijn’ en ‘in je hoofd zitten’ zich uit in gedrag. Dit soort directe feedback maakt paardencoaching zo krachtig: paarden laten feilloos zien wanneer iemand uit verbinding raakt, zonder oordeel, maar puur vanuit instinct.

Het inzicht dat Blossom Daniël had gegeven, vormt een mooi startpunt voor de volgende sessie. Daarin gaan we verder onderzoeken hoe Daniël meer in contact met zichzelf kan blijven.

* Persoonlijke details van de cliënt zijn veranderd vanwege privacy.

— terug naar de welkomstpagina

Even rust

Tijdens mijn werk met Blossom zijn er momenten die me telkens weer laten beseffen hoe krachtig haar aanwezigheid is. Vandaag deel ik een verhaal over Kaithlyn*. Ik heb haar in het vorige verhaal al voorgesteld. Wil je dat verhaal eerst lezen? Klik dan hier.

De eerste sessie die ik zelf met haar en Blossom deed, maakte diepe indruk op mij en, zoals later bleek, ook op haar.

Ontspannen
Bij aankomst vertelde Kaithlyn aan GZ-psychologe Kirsten en mij dat ze net een paar moeilijke weken achter de rug had en dat ze Blossom’s steun hard nodig had. Haar doel was klein maar krachtig: zich iets minder depressief voelen en wat vrolijker worden.

Vervolgens ging ik met Kaithlyn aan de slag, terwijl Kirsten, zoals afgesproken, op een afstandje zou observeren.

We begonnen met eenvoudige oefeningen in de rijbak. Eerst liet ik Kaithlyn met Blossom lopen zonder halstertouw—aangemoedigd door het vertrouwen dat Blossom haar gaf. Hoewel het uitdagend was, lukte het! Ik vond het bijzonder om de verbinding tussen hen beide te zien.

Daarna stapten we over op ontspanningsoefeningen. Blossom stond geduldig stil. Kaithlyn hing over Blossom’s rug, met haar voeten nog op de grond, en de focus op haar ademhaling. Het bracht een rust die bijna tastbaar was. Daarna klom ze op Blossom’s blote rug, iets dat ze heel spannend vond. Maar langzaam, stapje voor stapje, kwam er steeds meer ontspanning.

Een moment van verbinding
Terwijl Kaithlyn op Blossom zat, haar armen om Blossom’s nek geslagen, merkte ik hoe de spanning van haar afgleed. Hoe mooi was dat? Ze knuffelde Blossom zonder woorden, luisterend naar de stilte en voelend hoe haar eigen ademhaling synchroniseerde met die van Blossom.

Een stap vooruit
We sloten de sessie af met een dikke knuffel voor Blossom en een reflectie op wat Kaithlyn meeneemt uit deze sessie. Ze zei dat ze nu wist dat ze momenten van rust en kracht kan vinden in de tijd met Blossom. Dat was voor haar een enorme stap.

Later schreef Kaithlyn in haar reflectieverslag:
“Afgelopen twee weken ging het niet goed met mij en dacht ik alleen rust te vinden in destructief gedrag en in de dood. Maar vandaag op Blossom heb ik de ultieme rust gevonden toen ik op haar rug lag. Het was een prachtige sessie met een mooi besef dat ik ook rust en kracht uit andere dingen kan halen.”

Deze indrukwekkende impact bevestigde opnieuw dat het een goede keuze was om mijn carrière om te gooien, om samen met Blossom meer mensen zoals Kaithlyn te kunnen helpen.

* Persoonlijke details van de cliënt zijn veranderd vanwege privacy.

— terug naar de welkomstpagina

Krachtige verbindingen

GZ-psychologe Kirsten deed in de loop van de weken meerdere sessies met twee cliënten. Ik was steeds aanwezig om het welzijn van Blossom te waarborgen. In het vorige bericht vertelde ik over Joop*. Deze keer wil ik jullie voorstellen aan Kaithlyn*. Een jonge vrouw die te maken heeft met complexe problematiek.

De eerste keer was Kaithlyn uiterst schuchter, haar blik vooral op de grond gericht, zachtjes pratend. Maar zodra ze naast Blossom stond, leek er iets in haar houding te verzachten. Blossom’s rustige aanwezigheid werkte kalmerend. Dat eerste contact gaf haar zichtbaar wat lucht.

Een week later verraste Kaithlyn ons enorm. Ze arriveerde vroeg, terwijl Kirsten en ik de afzetting in de rijbak nog aan het opbouwen waren. Ik vroeg of ze Blossom alvast aan het halstertouw mee wilde nemen. Voor ik het wist zag ik haar met Blossom samen door de bak rennen. Het was alsof Kaithlyn even volledig vrij kon zijn van haar zorgen. Dat moment bevestigde opnieuw voor mij hoe krachtig de interactie tussen mens en paard kan zijn.

Ondertussen had Kirsten plannen gemaakt om op reis te gaan. Het idee dat deze sessies zouden stoppen, voelde voor mij niet goed. Ik zag de impact die de samenwerking tussen Blossom en Kaithlyn had, en ik wist het: dit is wat ik wil doen, ik wil dit werk voortzetten.

Ik werkte rond die tijd bijna zes jaar in dezelfde functie. Ik voelde dat het tijd was voor wat nieuws en was daarom met een opleiding van een half jaar gestart die aansloot bij interesses uit mijn vroege carrière. En toen kwamen er ineens kansen op mijn pad om met mijn grote droom aan de slag te gaan. Dat kon ik toch niet aan me voorbij laten gaan? Ik besloot mijn baan op te zeggen. Ik wist op dat moment niet in wat voor soort constructie ik de sessies zou kunnen voortzetten. Ik had geen duidelijk plan, maar ik wist gewoon dat ik een verschil wilde blijven maken, samen met Blossom. Ik rondde de opleiding wel af, want daar zou ik altijd “later” nog iets mee kunnen doen, mocht mijn avontuur op niets uitlopen.

Met Kaithlyn sprak ik af dat we de sessies zouden voortzetten. Kirsten en ik waren het erover eens dat het belangrijk was om dit zorgvuldig over te dragen. Daarom besloten we dat ik in haar aanwezigheid mijn eerste sessie met Kaithlyn zou doen. Tijdens die sessie gebeurde iets bijzonders, wat me alleen maar zekerder maakte van mijn keuze. In mijn volgende blogbericht vertel ik daar meer over.

* Persoonlijke details van de cliënt zijn veranderd vanwege privacy.

Wil je lezen hoe de volgende sessie met Kaithlyn ging? Klik dan hier.

— terug naar de welkomstpagina 
 

Blossom’s eerste therapiesessie

Soms komen de meest bijzondere kansen zomaar op je pad. Een vriendin stuurde me een oproep door van GZ-psycholoog Kirsten Sloot, die een plek en een paard zocht om paardentherapie toe te voegen aan haar behandelmethodes. Haar bericht triggerde iets in mij. Hoe mooi zou het zijn als Blossom en ik haar hiermee konden helpen? Onze locatie zou goed bereikbaar zijn voor cliënten, en ik zou dat op mijn vrije dag kunnen faciliteren.

Kirsten maakte kennis met Blossom en mij. Het klikte wederzijds en ze wilde graag paardondersteunde therapie geven samen met Blossom. We spraken af dat ik tijdens de sessies aanwezig zou zijn om het welzijn van Blossom te bewaken en ik zou zorgen dat Blossom op tijd op de plek van de sessies aanwezig was en haar na afloop terug naar de wei brengen.

Zo planden we onze eerste sessie, met haar cliënt Joop*, met wie ze al een jaar werkte. Joop had een verleden met trauma’s en zat vast qua gevoelens. Kirsten had van alles geprobeerd: reguliere gesprekken, EMDR, wandeltherapie. Niets had hem dichter bij zijn gevoel gebracht.

Tijdens de eerste sessie mocht Joop contact maken met Blossom. Terwijl ik op afstand observeerde, zag ik hoe hij langzaam naar haar toeliep. Binnen een kwartier gebeurde er iets bijzonders. Joop stond rustig bij Blossom, met zijn rug naar me toe. Ik kon het gesprek tussen Joop en Kirsten niet horen. Aanwezig zijn bij Blossom bleek iets in Joop losgemaakt te hebben dat nog met geen enkele andere therapie was gelukt. “Voor het eerst in jaren heb ik mijn verdriet kunnen toelaten. Het paard sloeg haar hals en hoofd om mij heen en ik kon haar steun voelen. Ik vond het wel erg spannend en intens, maar met het paard voelde het wat draaglijker.”

Het verloop van de sessie maakte het diepe indruk op mij. Het liet me zien hoe krachtig de aanwezigheid van een paard kan zijn in therapie. Deze ervaring was een belangrijke eerste stap in mijn reis om paardentherapie onderdeel van mijn werk te maken. In mijn volgende blog vertel ik onder andere hoe deze samenwerking mij op die reis heeft geholpen.

* Persoonlijke details van de cliënt zijn veranderd vanwege privacy. 

— terug naar de welkomstpagina