Toen het paard HALT hield: een demo bij De Stiep met impact

Wat gebeurt er als een paard precies doet wat jij nodig hebt? Tijdens de open dag van zorgboerderij De Stiep mocht ik een demonstratie paardencoaching verzorgen. Spannend, maar ook een mooie kans om te laten zien hoe een sessie eruit kan zien. Ik werkte met een vrijwilliger en een herkenbaar dilemma. Het paard liep mee … en bleef toen plotseling stilstaan. Precies op de plek waar de oefening om ‘HALT houden’ vroeg. Lees hieronder waarom juist dat onverwachte moment Juul én het publiek raakte.

Open dag bij De Stiep

Naast het Lentisterrein in Zuidlaren ligt zorgboerderij De Stiep. Sommige van de cliënten die ik zie voor paardentherapie werken daar op vaste dagen. Eerder was ik al eens op bezoek geweest om kennis te maken en te ontdekken wat we voor elkaar konden betekenen. Niet veel later vroegen ze me: zou jij op onze open dag een demonstratie paardencoaching willen geven?

Een prachtige kans om mijn werk zichtbaar te maken én om in contact te komen met anderen die nieuwsgierig zijn naar wat paardencoaching kan betekenen.

Tussen de kraampjes

Op de open dag werden allerlei kraampjes opgebouwd: van producten uit de moestuin tot creatieve werkstukken van cliënten. Samen met collega-coach Marjolein van Paard & Wij bemensten we een kraam en spraken we de hele dag met een gevarieerd publiek, van buurtbewoners met een paardenachtergrond tot zorgprofessionals die meer wilden weten over ervaringsgerichte begeleiding.

De sfeer was ontspannen en open. Het was ook heerlijk weer, zonnig en droog, maar niet te warm. Tussen de gesprekken door keken we ook rond en konden we heerlijk ervaringen uitwisselen. En voor het eerst gaf ik een live demonstratie van een sessie met een paard, spannend, maar vooral erg leuk!

Een demo-sessie met Juul

Juul, stagiaire bij De Stiep, had zich aangemeld als vrijwilliger. Samen hadden we vooraf besproken welke oefening we zouden doen. Zij had een persoonlijk dilemma gekozen en vond het prima om dit voor een publiek in te brengen. Omdat het een demo was, hielden we de oefening overzichtelijk en legde ik tussendoor ook steeds uit wat we aan het doen waren en waarom.

Het dilemma dat Juul inbracht is voor velen herkenbaar: na een drukke werkdag wil ze eigenlijk het liefst rust nemen, maar als haar huisgenoten haar uitnodigen voor iets gezelligs, zegt ze toch meestal ja. Ze merkt dat ze zo soms over haar eigen grenzen gaat.

We gebruikten een eenvoudige Y-vormige route op het terrein, gelegd met balken. Juul koos kernwaarden die voor haar een rol spelen in deze situatie: balans en gezondheid aan de ene kant, verbondenheid aan de andere kant. Ze schreef deze op bordjes en plaatste die bij de twee takken van de Y. Toen was het tijd om het paard er bij te halen.

H.A.L.T.: bewust kiezen

Tijdens de oefening liep Juul samen met het paard naar het keuzepunt van de Y. Daar stond ze steeds even stil met H.A.L.T. in gedachten:
H = Ho, stop even.
A = Aandacht voor beide kanten van de keuze.
L = Lief zijn voor jezelf.
T = Trouw blijven aan wat voor jóu belangrijk is.

Zo maakte ze meerdere rondes over het parcours en koos dan bij de splitsing links of rechts. Na elke ronde bespraken we wat er gebeurde en wat het met haar deed.

Het meest rake moment ontstond toen het paard op de HALT-plek stil bleef staan, terwijl Juul zelf eigenlijk al verder wilde lopen. In dat stilvallen ontstond ruimte voor reflectie. Ze realiseerde zich dat het oké is om bewust stil te staan bij een keuze. En het was voor haar heel waardevol om te voelen dat beide opties — zowel kiezen voor rust als meegaan met anderen — voor haar verbonden zijn aan belangrijke waarden.

Voor herhaling vatbaar

Voor mij was het inspirerend om deze demo-sessie te doen. Ik merkte dat ik makkelijk in de coachrol stapte, en tegelijk het publiek goed kon meenemen in het proces. Na afloop kwamen er veel vragen: hoe werkt zo’n sessie precies? Kan elk paard dit doen? Wat maakt het paard zo helpend? Het waren mooie, inhoudelijke gesprekken.

En ook in de reguliere sessies werk ik graag met zulke ervaringsgerichte oefeningen, altijd afgestemd op wat past bij de cliënt.

Wat mij betreft is dit zeker voor herhaling vatbaar. Het was niet alleen een mooie kans om mijn werk zichtbaar te maken, maar ook om te laten zien hoe waardevol het kan zijn om letterlijk stil te staan: bij jezelf, bij een keuze, bij wat echt belangrijk voor je is.

**********************

ACT:
Welke ACT-processen herken je in deze demosessie met Juul? Klik hier om mijn ideeën daarover te lezen. Meer achtergrondinformatie over de zes ACT-processen vind je hier.
  • Contact met het hier en nu: Juul stond stil bij de keuze en ervaarde wat er gebeurde in dat moment.
  • Waarden: Juul koppelde beide opties (rust of meegaan) aan voor haar belangrijke waarden.
  • Toegewijde actie: Juul koos bewust en zette een stap in de richting die bij haar past.
  • Acceptatie: Juul maakte ruimte voor het gevoel dat beide keuzes iets waardevols hebben.

— terug naar de welkomstpagina van Blossom Balans

Terugblik: less is more

Laatst bladerde ik door aantekeningen van eerdere sessies, op zoek naar iets anders. Mijn oog viel op een verslag van een van mijn eerste sessies. Meteen kwam het gevoel van toen weer terug. Die sessie speelde zich af aan het begin van mijn basisopleiding tot paardencoach, en ik oefende toen vooral de eerste fase, namelijk contact maken met het paard. Het was een korte oefensessie met een cliënt die niet met een specifieke coachvraag kwam, maar er speelden wel wat dingen. Bij het teruglezen voelde ik opnieuw hoe verrassend ik het toen vond dat Blossom zo direct reageerde op emoties van een tweebenige “kuddegenoot”.

De cliënt, Joshua*, sprak over hoe hij zichzelf soms kwijtraakt in de wens om het goed te doen. Hij wilde mensen graag zien zoals ze zijn, inclusief zichzelf. Terwijl hij daarover sprak, kwam Blossom heel dichtbij hem staan, met het hoofd wat lager. Toen Joshua er meer over vertelde, legde Blossom haar hoofd op zijn schouder, iets dat ik niet had verwacht dat ze ooit zou doen. Het hele tafereel voelde alsof ze hem wilde troosten en steunen. Toen ik vroeg hoe het voor hem voelde, zei Joshua dat hij steun voelde.

Toen het gesprek verschoof naar een ander onderwerp — de relatie met zijn ouders — week Blossom juist uit. Niet onrustig, niet nieuwsgierig, maar stil, aandachtig en een beetje op afstand. Dit leek te passen bij hoe Joshua zich daar over voelde. Hij werd af en toe heel moe van steeds maar weer met de relaties met voor hem belangrijke anderen aan de slag te gaan.

Ook het moment ná de sessie was bijzonder. Toen Joshua Blossom had bedankt en wegliep, bleef Blossom staan. Hij voelde zich alleen, totdat hij omkeek en zag dat ze hem volgde. In dat kleine gebaar zat zoveel.

Ik blijf het prachtig vinden hoe zichtbaar onze binnenwereld is voor een paard, zonder dat we daar iets voor hoeven ‘doen’ en zonder dat het paard oordeelt. Gewoon door aanwezig te zijn, kan al iets worden geraakt en verzacht.

Als beginnend coach twijfelde ik soms of ik wel genoeg ‘deed’. Maar in deze sessie leerde ik iets belangrijks: hoe waardevol het is om stil te durven zijn, te vertrouwen op mijn vierbenige collega en op wat zich dan ontvouwt.

* Persoonlijke details van de cliënt zijn veranderd vanwege privacy.

— terug naar de welkomstpagina 
 

Mijn eerste ervaringen als paardencoach

Toen ik zag hoe de GZ-psychologe Kirsten met Blossom samenwerkte, wist ik: dit is wat ik wil doen. Kirsten’s cliënten hadden te maken met complexe en langdurige psychiatrische problematiek. Wat er tijdens de sessies gebeurde, leek soms klein. Voor sommigen was het al een enorme prestatie om simpelweg op de afspraak te verschijnen. De focus lag op ontspanning, op even alles vergeten. Ik zag hoe waardevol deze manier van werken was en voelde dat dit bij mij paste.

Een brede basis

Mijn achtergrond hielp daarbij. Ik ben opgeleid als psycholoog en heb 8,5 jaar gewerkt als leidinggevende in het hoger beroepsonderwijs. Wat mij daarin het meeste energie gaf, was de mensenkant: coachen, begeleiden en teamleden helpen groeien. Ik begeleidde regelmatig medewerkers, ook vanuit andere teams, die na een burn-out re-integreerden. Als leidinggevende verdiepte ik me in verschillende coachmethodes, zoals progressiegericht coachen en socratische gespreksvoering. Daarbij leerde ik hoe belangrijk het is om kleine stappen te benadrukken, goede vragen te stellen en iemands bredere context mee te nemen. Daarnaast kreeg ik vaak te horen dat ik goed kon luisteren en analyseren, iets dat in coachend werk onmisbaar is.

Naast deze professionele ervaring heb ik ook altijd een sterke band met paarden gehad. Vanaf jonge leeftijd was ik een ‘paardenmeisje’ en verdiepte ik me in paardengedrag en grondwerk. Ik ervaarde zelf hoe krachtig de verbinding met een paard kan zijn. Toen ik een keer iets verdrietigs had meegemaakt, voelde ik dat verdriet pas echt toen ik bij Blossom was. Paarden geven duidelijke feedback – als je bijvoorbeeld wilt oefenen met het innemen van een stevige leiderschapsrol, laat een paard je direct weten of dat lukt. Of een paard waar je mee loopt kan ineens stil gaan staan of weglopen als je teveel in je hoofd zit in plaats van in het hier-en-nu bent. Precies dát maakt ze zo waardevol in coaching: zonder woorden, maar met hun pure reacties, laten ze je zien wat er van binnen speelt.

Van gevoel naar praktijk

Met al deze bagage wist ik: dit werk past bij mij. Ik zag hoe waardevol de sessies waren voor cliënten en hoe de rust en het contact met Blossom hen hielp om even los te komen van hun dagelijkse worstelingen. Dat motiveerde me des te meer om dit werk professioneel op te pakken. Met mijn achtergrond als psycholoog, mijn ervaring als coach en leidinggevende, én mijn kennis van paardengedrag, wist ik dat ik met mijn brede basis veel te bieden had. Tegelijkertijd wilde ik blijven leren en mezelf verder scholen om dit werk zo goed mogelijk te doen. Mijn enthousiasme werkte aanstekelijk, en de zorgorganisatie zag de meerwaarde van mijn brede achtergrond. Ze gaven me het vertrouwen om dit deel van het werk van Kirsten over te nemen (ze zou immers op reis gaan, zie een vorige blog) en om deze werkwijze verder te ontwikkelen binnen hun setting.

Om mijn kennis te verdiepen, volgde ik een basisopleiding paardencoaching. Deze was vrij cognitief ingestoken, terwijl ik merkte dat mijn cliënten het vaak al moeilijk vonden om überhaupt te voelen, laat staan te benoemen wat ze ervoeren. Hoe meer ik me verdiepte in wat andere paardencoaches doen, hoe meer ik gecharmeerd werd van Acceptance and Commitment Therapy (ACT), een evidence-based methode die mensen helpt om op een flexibele manier met hun gedachten en gevoelens om te gaan. In plaats van te vechten tegen moeilijke emoties, leren ze om deze te accepteren en hun aandacht te richten op wat écht belangrijk is. Ik merkte dat ik intuïtief al veel elementen hiervan toepaste in mijn sessies, en het was verrijkend om hier bewust taal en structuur aan te geven. Deze methode gaf me een kader en een taal om er met anderen over te kunnen sparren en mijn aanpak verder te verfijnen.

Mijn eerste ervaringen als paardencoach bevestigden wat ik al voelde: dit werk raakt me, omdat ik zie wat het bij mensen teweegbrengt. En dit is pas het begin.

— terug naar de welkomstpagina 
 

Krachtige verbindingen

GZ-psychologe Kirsten deed in de loop van de weken meerdere sessies met twee cliënten. Ik was steeds aanwezig om het welzijn van Blossom te waarborgen. In het vorige bericht vertelde ik over Joop*. Deze keer wil ik jullie voorstellen aan Kaithlyn*. Een jonge vrouw die te maken heeft met complexe problematiek.

De eerste keer was Kaithlyn uiterst schuchter, haar blik vooral op de grond gericht, zachtjes pratend. Maar zodra ze naast Blossom stond, leek er iets in haar houding te verzachten. Blossom’s rustige aanwezigheid werkte kalmerend. Dat eerste contact gaf haar zichtbaar wat lucht.

Een week later verraste Kaithlyn ons enorm. Ze arriveerde vroeg, terwijl Kirsten en ik de afzetting in de rijbak nog aan het opbouwen waren. Ik vroeg of ze Blossom alvast aan het halstertouw mee wilde nemen. Voor ik het wist zag ik haar met Blossom samen door de bak rennen. Het was alsof Kaithlyn even volledig vrij kon zijn van haar zorgen. Dat moment bevestigde opnieuw voor mij hoe krachtig de interactie tussen mens en paard kan zijn.

Ondertussen had Kirsten plannen gemaakt om op reis te gaan. Het idee dat deze sessies zouden stoppen, voelde voor mij niet goed. Ik zag de impact die de samenwerking tussen Blossom en Kaithlyn had, en ik wist het: dit is wat ik wil doen, ik wil dit werk voortzetten.

Ik werkte rond die tijd bijna zes jaar in dezelfde functie. Ik voelde dat het tijd was voor wat nieuws en was daarom met een opleiding van een half jaar gestart die aansloot bij interesses uit mijn vroege carrière. En toen kwamen er ineens kansen op mijn pad om met mijn grote droom aan de slag te gaan. Dat kon ik toch niet aan me voorbij laten gaan? Ik besloot mijn baan op te zeggen. Ik wist op dat moment niet in wat voor soort constructie ik de sessies zou kunnen voortzetten. Ik had geen duidelijk plan, maar ik wist gewoon dat ik een verschil wilde blijven maken, samen met Blossom. Ik rondde de opleiding wel af, want daar zou ik altijd “later” nog iets mee kunnen doen, mocht mijn avontuur op niets uitlopen.

Met Kaithlyn sprak ik af dat we de sessies zouden voortzetten. Kirsten en ik waren het erover eens dat het belangrijk was om dit zorgvuldig over te dragen. Daarom besloten we dat ik in haar aanwezigheid mijn eerste sessie met Kaithlyn zou doen. Tijdens die sessie gebeurde iets bijzonders, wat me alleen maar zekerder maakte van mijn keuze. In mijn volgende blogbericht vertel ik daar meer over.

* Persoonlijke details van de cliënt zijn veranderd vanwege privacy.

Wil je lezen hoe de volgende sessie met Kaithlyn ging? Klik dan hier.

— terug naar de welkomstpagina 
 

Blossom’s eerste therapiesessie

Soms komen de meest bijzondere kansen zomaar op je pad. Een vriendin stuurde me een oproep door van GZ-psycholoog Kirsten Sloot, die een plek en een paard zocht om paardentherapie toe te voegen aan haar behandelmethodes. Haar bericht triggerde iets in mij. Hoe mooi zou het zijn als Blossom en ik haar hiermee konden helpen? Onze locatie zou goed bereikbaar zijn voor cliënten, en ik zou dat op mijn vrije dag kunnen faciliteren.

Kirsten maakte kennis met Blossom en mij. Het klikte wederzijds en ze wilde graag paardondersteunde therapie geven samen met Blossom. We spraken af dat ik tijdens de sessies aanwezig zou zijn om het welzijn van Blossom te bewaken en ik zou zorgen dat Blossom op tijd op de plek van de sessies aanwezig was en haar na afloop terug naar de wei brengen.

Zo planden we onze eerste sessie, met haar cliënt Joop*, met wie ze al een jaar werkte. Joop had een verleden met trauma’s en zat vast qua gevoelens. Kirsten had van alles geprobeerd: reguliere gesprekken, EMDR, wandeltherapie. Niets had hem dichter bij zijn gevoel gebracht.

Tijdens de eerste sessie mocht Joop contact maken met Blossom. Terwijl ik op afstand observeerde, zag ik hoe hij langzaam naar haar toeliep. Binnen een kwartier gebeurde er iets bijzonders. Joop stond rustig bij Blossom, met zijn rug naar me toe. Ik kon het gesprek tussen Joop en Kirsten niet horen. Aanwezig zijn bij Blossom bleek iets in Joop losgemaakt te hebben dat nog met geen enkele andere therapie was gelukt. “Voor het eerst in jaren heb ik mijn verdriet kunnen toelaten. Het paard sloeg haar hals en hoofd om mij heen en ik kon haar steun voelen. Ik vond het wel erg spannend en intens, maar met het paard voelde het wat draaglijker.”

Het verloop van de sessie maakte het diepe indruk op mij. Het liet me zien hoe krachtig de aanwezigheid van een paard kan zijn in therapie. Deze ervaring was een belangrijke eerste stap in mijn reis om paardentherapie onderdeel van mijn werk te maken. In mijn volgende blog vertel ik onder andere hoe deze samenwerking mij op die reis heeft geholpen.

* Persoonlijke details van de cliënt zijn veranderd vanwege privacy. 

— terug naar de welkomstpagina 
 

Hoe het avontuur als coach begon met Feike

Soms valt ineens alles op z’n plek als je een droom hebt. De droom om mijn prachtige Tinkermerrie Blossom in te zetten om mensen een stapje verder te kunnen helpen in hun leven.

Sinds januari 2023 genieten Blossom en ik elk weekend van een wandeling in de natuur met Feike. Feike zit dan op de rug van Blossom en een van zijn ouders wandelt mee. Feike is een jongen met het Syndroom van Down en ASS. Hij praat niet, maar de non-verbale communicatie tussen hem en mijn paard is prachtig om te ervaren. Zijn belevenis van de weersomstandigheden is aanstekelijk. Door Feike’s ogen is bijvoorbeeld regen magisch.

Toen ik Feike leerde kennen was hij 9 jaar. Hij reed toen wekelijks op de minishet van een stalgenootje, maar daar werd hij te groot voor.

Het leek mij geweldig om Blossom voor de wekelijkse wandelingen te gaan inzetten. Ze is heel rustig en geduldig. Blossom en ik wandelden een aantal keren mee, zodat Feike aan ons kon wennen.

Toen was het tijd voor de overstap. Mijn man ging mee, zo konden we zowel Blossom als de minishet meenemen. Beide ouders van Feike waren erbij, en ook zijn broertje en zusje waren van de partij.

Feike heeft een hekel aan iets op zijn hoofd, maar vanwege zijn veiligheid was het voor mij een vereiste dat hij een cap op had. Dat zou een uitdaging kunnen zijn. Broertje deed het voor, hij liet zien hoe je op Blossom rijdt met cap op. Daarna was het Feike’s beurt. Hij wilde inderdaad de cap niet op, dus ja, hoe los je dat op? We besloten om hem wel op Blossom te zetten, maar zodra hij erop zat, hebben we hem duidelijk gemaakt dat we pas gingen lopen als hij de cap op had. Daarna hebben we de cap op zijn hoofd gedaan en ondanks de tranen met tuiten hebben we Blossom in beweging gezet. En hoe mooi, het huilen stopte snel!

Tijdens de wandeling is er altijd een stop, op een plek waar even gespeeld kan worden, los van het paard. We waren heel benieuwd of Feike na de pauze weer op Blossom wilde. Tot ons grote genoegen ging het opstappen zonder moeite. Hij had de cap zelfs al op voordat hij er weer op ging!  Ook bleek Blossom haar rol heel goed op te pakken. Ze is dus geschikt bevonden als wandeltherapiepaard. Sindsdien wandelen we elk weekend door weer en wind.

Deze ervaringen met Feike bevestigden voor mij hoe bijzonder de samenwerking tussen mens en paard kan zijn. Het liet me zien dat een paard niet alleen een vriend, maar ook een echte coach kan zijn.

Rond dezelfde tijd kreeg ik nog een geweldige kans. Daarover vertel ik meer in mijn volgende blog!

— terug naar de welkomstpagina